Ergenlik dönemi oldukça hızlı değişimlerin yaşandığı zorlayıcı bir dönemdir. Bu zorlayıcı dönem içerisinde okuldan kaçma, madde kullanımı, sigara kullanımı, kavgaya karışma ve kendine zarar verme gibi riskli davranışlar görülebilir. Bedeninde çoğu zaman intihar etme amacı taşımadan jilet, falçata gibi kesici aletlerle çizikler veya kesikler atma, sigara söndürme gibi değişik formlarda kendine zarar verme davranışı ortaya çıkabilir. Toplumda bu davranışları sergileyen bir ergenle karşılaşıldığında onun dikkat çekmek için bunları yaptığına dair bir algı vardır. Bu algı kendine zarar verme davranışlarının hafife alınmasına ve altında yatabilecek olan çok daha ciddi nedenlerin göz ardı edilmesine sebep olabilmektedir.
Kendine zarar verme davranışının olası nedenlerine bakıldığında;
- Kan görmekten hoşlanma,
- Acı çekmekten zevk alma,
- Beden imajına dair olumsuz düşüncelerinin olması,
- Duygusunu tanımlamakta, ifade etmekte zorlanma,
- Daha çok öfkeyi dışavurmak için kendine zarar verici bir yolu seçme,
- Hiç kimsenin kendisini anlamadığını düşünme,
- Aile içerisinde şiddet, ihmal, istismar örüntüsü,
- Ailede veya kendisinde psikiyatrik hastalık geçmişi,
- Otoriter ebeveyn tutumları,
- İçinde bulunduğu grupta kabul görmek ve ciddiye alınmak istemesi,
- Alkol/madde kullanımı,
- İntihar girişimi şeklinde pek çok neden söylenebilir.
Kendine zarar verme davranışı hafife alınacak bir durum değildir. Durumun ciddiyetinin ve öneminin farkına varılarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Son zamanlarda çocuğunuzun davranışlarında bir farklılık hissediyorsanız (uyku düzeninde değişiklik, odasından çıkmama, ebeveynleriyle olan iletişimi azaltma, bedenindeki bazı alanları gizlemeye çalışma, bedeninde kesikler, izler gibi) gözlemlerinizi sıklaştırmalı ve çocuğunuzla iletişime geçmelisiniz. Bu süreçte suçlayan, eleştiren, kızan bir tutum sergilemek süreci daha da zor bir hale getirecektir. Şefkatli bir şekilde çocuğunuza yaklaşmalı ve kendine zarar verme davranışını seçmesine iten faktörleri keşfetmeniz, bu davranışın bireyin hayatında nasıl bir işlevi olduğu, onun hangi ihtiyacını karşıladığını anlamak için çaba göstermeniz önemlidir. Duygularını zararsız ve işlevsel yollarla ifade edebilmeyi öğrenmesi bu süreci etkili kılacaktır. Çevresinde sevdiği ve ona destek verebilecek bireyleri belirleyerek onlardan destek alınabilir. Ancak en temelde uzman desteği alarak uzmanla işbirliği içerisinde ilerlemeniz çocuğunuz için daha sağlıklı ve işlevsel bir yol olacaktır.